porady na każdy temat
Facebook Twitter Google Plus NK Newsletter Konkursy Gry online
Horoskop sylwestrowy 2012. Co cię czeka w nowym roku?
Horoskop sylwestrowy 2012. Co cię czeka w nowym roku? Jak będziesz się bawić na zabawie sylwestrowej? Co przyniesie Ci ...
Gdzie i kiedy powstała świąteczna szopka, jak przywędrowała do Polski i jakie były jej dalsze losy?

Szopki w kościołach. Skąd zwyczaj? Tradycja szopki bożonarodzeniowej

Szopki w kościołach. Skąd zwyczaj? Tradycja szopki bożonarodzeniowej

W Polsce szopka pojawiła się pod koniec XIII wieku właśnie dzięki Franciszkanom i początkowo otrzymała nazwę jasełek (jasło oznaczało w staropolszczyźnie żłóbek)

fot.: sxc.hu
Budowanie szopki jest jednym z najbardziej popularnych elementów bożonarodzeniowej tradycji. Chyba nie ma kościoła w Polsce, w którym na Boże Narodzenie nie stałby żłobek z Jezusem i figurami Matki Boskiej, św. Józefa, pasterzy a także zwierząt, które według Biblii asystowały przy narodzeniu.

Początki tej tradycji przypisuje się św. Franciszkowi. To on w XIII wieku wpadł na pomysł, by w miejscowości Greccio w czasie Bożego Narodzenia urządzić szopkę: ze żłóbkiem, sianem, żywymi wołem i osłem. Szopka cieszyła się ogromnym powodzeniem wśród okolicznej ludności, przypominała chłopom, że zaszczytu zobaczenia Pana pierwsi dostąpili ubodzy paterze, nie królowie czy książęta. Zakon franciszkanów, którego misją było głoszenie ewangelii głównie wśród ludu, zaczął propagować pomysł szopki i urządzać ją na Boże Narodzenie w swoich świątyniach. Później zwyczaj ten przejęły też inne zakony, aczkolwiek nadal pozostaje on szczególnie związany z Franciszkanami. 

Kiedy szopka pojawiła się w Polsce?

W Polsce szopka pojawiła się pod koniec XIII wieku właśnie dzięki Franciszkanom i początkowo otrzymała nazwę jasełek (jasło oznaczało w staropolszczyźnie żłóbek). Najstarsze polskie figury jasełkowe to XIV wieczne drewniane, malowane figurki, które pochodzą z krakowskiego klasztoru Klarysek (żeńskiego odpowiednika zakonu Franciszkanów).

"Żywe szopki" 

Stopniowo nastąpił rozdział: „żywe jasełka”, do których przedostawało się coraz więcej treści świeckich (satyrycznie komentujących współczesność) przekształciły się w formę teatralną, natomiast same szopki, coraz bardziej rozbudowane i bogato zdobione, budowano w świątyniach. Stały się prawdziwymi dziełami sztuki, mogły pochwalić się precyzyjnie i kunsztownie wykonanymi detalami, skomplikowanymi mechanizmami uruchamiającymi dziesiątki figur.

Franciszkańska Szopka

Do najbardziej znanych ruchomych szopek należy wielopostaciowa szopka u franciszkanów w śląskich Wambierzycach. Popularność ruchomych szopek osiągnęła apogeum w XVIII wieku, wiąże się ten fakt z wpływami teatrzyków marionetkowych. W XIX wieku stajenki zamieniły w olśniewające pałace.

Szopka Krakowska

Przykładem mogą być sławne Szopki Krakowskie oparte na motywie kościoła mariackiego. W XIX wieku też zaczęto w Polsce dodawać do szopek elementy o narodowej i narodowo-wyzwoleńczej symbolice. Dziś jeszcze dodaje się je do wielu szopek. W ostatnich latach obserwuje się też powrót do żywych, teatralnych szopek, z udziałem ludzi i zwierząt, szopek w których dziecko zapłacze, osioł zaryczy, a zgromadzeni wokół ludzie przenoszą się duchem do prawdziwego Bożego Narodzenia.

MATERIAŁY CZYTELNIKÓW
Zobacz koniecznie
Kolęda CICHA NOC. Kiedy powstała i kto napisał najpopularniejszą kolędę? Kolęda CICHA NOC. Kiedy powstała i kto napisał najpopularniejszą kolędę?

Historia polskich kolęd jest długa i sięga już 1424 roku. A jaka jest historia najbardziej popularnej kolędy na świecie - „Cicha noc”? Dowiedz się wszystkiego na temat kolędy „Cicha noc”.

SZOPKA – symbol świąt. Co oznacza? [SYMBOLIKA ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA] SZOPKA – symbol świąt. Co oznacza? [SYMBOLIKA ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA]

Szopka bożonarodzeniowa to najbardziej oczywisty symbol świąt. Zazwyczaj jest to miniaturowa makieta stajenki z małym Jezusem, Maryją i Józefem, a także z postaciami Trzech Mędrców, pasterzy, anionów...

SZOPKI KRAKOWSKIE. Gdzie i kiedy wystawa? W jakiej cenie bilety? SZOPKI KRAKOWSKIE. Gdzie i kiedy wystawa? W jakiej cenie bilety?

Szopki krakowskie są nieodłącznym elementem świąt Bożego Narodzenia na południu Polski, a konkurs na tę najpiękniejszą przeprowadzany jest już od 1937 roku. Gdzie można obejrzeć prace laureatów...

Aktualizacja: 26.12.2012 20:21
Autor: J. Kubecka
None
Newsletter
nie daj sie zagiąć. czytaj nas regularnie.
KTO JEST KIM?
Andrzej Hadacz, Andrzejek PiS-u - kim jest?
Andrzej Hadacz, Andrzejek PiS-u - kim jest?

Andrzeja Hadacza, pogardliwie nazywanego "Andrzejkiem" poznaliśmy, gdy bronił krzyża przed ...

Mowimyjak.pl; Podpowiadamy jak zorganizować uroczystości. Chcesz wiedzieć jak zorganizować chrzciny? Mówimy jak zorganizować Komunię Św. dla dziecka! Radzimy jak znaleźć prezent dla młodej pary. Sprawdź dział uroczystości! Zobacz, jak świetnie może wyglądać sala na zabawę. Gdzie zorganizować wesele? Jak dobrać catering? Gdzie kupić dekoracje? Jak ubrać się na imprezę? Mówimy jak powinien wyglądać wieczór panieński. Dokąd na wieczór kawalerski? Dowiedz się, jak przygotować się do ślubu. Co podarować ukochanemu na walentynki? Wszystko o uroczystościach. Niezbędnik i poradnik dla organizujących imprezy i uroczystości.  Porady na każdy temat

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.